آلرژی فصلی یکی از واکنش های پیچیده سیستم ایمنی بدن است که در زمان های خاصی از سال مثل فصل بهار به دلیل گرده گیاهان در هوا بروز پیدا می کند. آلرژی فصلی در واقع زمانی رخ می دهد که بدن تان مواد بی ضرر موجود در محیط را به عنوان دشمن شناسایی کرده و برای مقابله با آن ها هیستامین ترشح می کند. این واکنش های شیمیایی در نهایت منجر به التهاب در غشا های مخاطی بینی و چشم ها شده و مشکلات تنفسی متعددی برای فرد ایجاد می نماید.

بسیاری از افراد به دلیل شباهت زیاد علائم، آلرژی فصلی را با سرما خوردگی های ویروسی اشتباه می گیرند و به همین دلیل درمان های نادرستی را انتخاب می کنند. این موضوع باعث می شود که دوران نقاهت یا حساسیت آن ها طولانی تر شده و کیفیت زندگی روزمره شان به شدت تحت تاثیر قرار گیرد.

هدف از نوشتن این مقاله جذاب بررسی دقیق تفاوت های پزشکی میان حساسیت های محیطی و عفونتهای ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی هست. در ادامه به بررسی علائم اختصاصی، روش های تشخیص پزشکی و راهکار های پیشگیرانه ای می پردازیم.

آلرژی فصلی چیست و چگونه شروع می شود؟

آلرژی فصلی یا همان تب یونجه زمانی اتفاق می افتد که سیستم دفاعی بدن تان به ذرات معلق در هوا مثل گرده درختان، چمن ها و گل ها حساسیت نشان می دهد. این ذرات میکروسکوپی در فصل های بهار، تابستان و پاییز به بیشترین حد خود می رسند و از طریق استنشاق وارد مجاری تنفسی انسان می شوند. بدن فرد حساس با تولید پادتن های خاص سعی می کند با این ذرات مقابله کند. نتیجه این مقابله بروز واکنش های التهابی شدید در مخاط بینی است.

زمان شروع علائم در آلرژی فصلی معمولا با تغییر فصل و باز شدن گیاهان خاص در منطقه زندگی شما کاملا هماهنگ است و هر سال تکرار می شود. بر خلاف بیماری های ویروسی که ناگهانی بروز می کنند، این نوع حساسیت ممکن است هفته ها یا ماه ها تا زمان پایان گرده افشانی گیاهان ادامه داشته باشد. اگر شما در زمان های خاصی از سال به طور مداوم دچار عطسه می شوید، به احتمال بسیار زیاد با این اختلال ایمنی رو به رو هستید.

شدت این بیماری در افراد مختلف متفاوت است و به ژنتیک و میزان قرار گیری در معرض عوامل محرک بستگی دارد که باید به دقت توسط پزشک بررسی شود. برخی افراد تنها دچار آبریزش بینی خفیف می شوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است با حملات آسم و تنگی نفس خیلی خیلی شدید دست و پنجه نرم کنند. شناخت دقیق عوامل محرک محیطی گام نخست در مدیریت این وضعیت است تا بتوانید از بروز واکنش های شدید سیستم ایمنی در بدن خود جلوگیری نمایید.

علل بروز سرما خوردگی و ویژگی های آن

سرما خوردگی یک بیماری واگیردار و عفونی است که توسط بیش از دویست نوع ویروس مختلف از جمله راینو ویروس ها در دستگاه تنفسی انسان ایجاد می شود. این ویروس ها از طریق قطرات تنفسی فرد آلوده یا تماس با سطوح آلوده به راحتی منتقل شود. بر خلاف آلرژی، سرما خوردگی به فصل خاصی محدود نیس اما در فصول سرد سال به دلیل حضور بیشتر افراد در فضا های بسته شایع تر می شود.

دوره نهفتگی این بیماری معمولا بین یک تا سه روز است و پس از آن علائم اولیه به صورت تدریجی در بدن بیمار ظاهر شده و پیشرفت می کنند. در سرما خوردگی سیستم ایمنی در حال مبارزه با یک عامل خارجی زنده است، بنابراین واکنش های بدن شامل تولید گلبول های سفید بیشتر برای نابودی ویروس ها می باشد. این مبارزه درونی معمولا با احساس کوفتگی، بی حالی و گاهی تب های خفیف همراه است که نشان دهنده فعالیت سیستم دفاعی بدن شما است.

مدت زمان ماندگاری سرما خوردگی معمولا کوتاه است و در صورت عدم بروز عفونت های ثانویه، بدن طی یک هفته الی ده روز به طور کامل بهبود می یابد. این بیماری معمولا دارای یک نقطه اوج است و پس از آن علائم به تدریج کاهش یافته و فرد به حالت طبیعی زندگی خود باز می گردد. بر خلاف آلرژی فصلی، سرما خوردگی با استراحت کافی و مصرف مایعات فراوان به سرعت درمان می شود و نیاز به دارو های ضد حساسیت طولانی مدت ندارد.

بررسی تفاوت در نوع عطسه و آبریزش بینی

یکی از تفاوت های بارز میان آلرژی فصلی و سرما خوردگی در نوع عطسه ها و ترکیب ترشحات خارج شده از بینی بیمار هست که باید به آن دقت کرد. در آلرژی فصلی عطسه ها معمولا پشت سر هم اتفاق می افتند و حتی ممکن است در یک دقیقه چندین بار پشت سر هم عطسه کنین. این عطسه ها اغلب با خارش شدید در ناحیه داخلی بینی، سقف دهان و مجاری گوش همراه هستند که علامت بسیار مهمی برای تشخیص است.

آبریزش بینی در افراد مبتلا به آلرژی معمولا به صورت شفاف، رقیق و آبکی است که به طور مداوم از بینی خارج شده و باعث تحریک پوست می شود. این ترشحات هیچ گاه تغییر رنگ نمی دهند و تا پایان دوره حساسیت به همان صورت شفاف باقی می مانند که نشان دهنده عدم وجود عفونت است.

برعکس سرما خوردگی معمولا با عطسه های کمتر و پراکنده همراه است و ترشحات بینی پس از چند روز تغییر رنگ داده و غلیظ تر می شوند. ترشحات زرد یا سبز رنگ در سرما خوردگی نشان دهنده حضور گلبول های سفید و مبارزه با ویروس ها یا باکتری ها در محیط مجاری تنفسی شما است. تغییر در غلظت و رنگ ترشحات بینی کلیدی ترین راه برای تمایز میان یک حساسیت ساده محیطی با یک بیماری عفونی و ویروسی هست.

نقش خارش چشم و گلو در تشخیص آلرژی

خارش و قرمزی چشم ها از علائم بسیار شایع و اختصاصی در آلرژی فصلی محسوب هست. این علائم به ندرت در سرما خوردگی های معمولی مشاهده می شود. وقتی گرده گیاهان با سطح چشم تماس پیدا می کنند، باعث التهاب شده و فرد احساس می کند که چیزی مانند شن در چشمان او وجود دارد.

خارش در ناحیه گلو و گوش نیز در حساسیت های فصلی بسیار شایع است و فرد احساس می کند باید مدام گلوی خود را برای رفع خارش صاف کند. این حس خارش ناشی از ترشحات پشت حلقی نیست، بلکه واکنشی مستقیم به حضور آلرژن ها در هوای استنشاقی است که مخاط گلو را به شدت تحریک می نماید.

در سرما خوردگی معمولا چشمان فرد دچار خارش نمی شوند و تنها ممکن است به دلیل تب یا بی حالی کمی قرمز به نظر برسند. درد گلو در سرما خوردگی بیشتر به صورت سوزش یا درد هنگام بلع غذا مشاهده می شود که ناشی از التهاب ویروسی در بافت های گلو است.

تفاوت در طول دوره و زمان بروز بیماری

طول دوره بیماری یکی دیگر از فاکتور های تعیین کننده برای تشخیص آلرژی فصلی از بیماری های ویروسی و واگیردار است.. همان طور که گفته شد، سرما خوردگی یک دوره مشخص دارد و معمولا پس از گذشت هفت تا ده روز به طور کامل از بدن فرد خارج می شود. اگر علائم شما بیش از دو هفته طول کشیده و هیچ نشانه ای از بهبودی در آن دیده نمی شود، به احتمال زیاد آلرژی دارین.

آلرژی فصلی می تواند تا چندین ماه ادامه یابد و شدت آن با توجه به میزان گرده های موجود در هوا در روز های مختلف تغییر پیدا کند. برای مثال در روز هایی که باد شدید میوزد گرده ها بیشتر جابجا می شوند، علائم فرد به شدت اوج می گیرد و در روز های با هوای بارانی علائم کاهش می یابند.

همچنین زمان بروز علائم در طول شبانه روز هم می تواند در تشخیص این دو مشکل به شما و پزشک معالج کمک کند تا سریع تر شود. علائم آلرژی معمولا در اوایل صبح که میزان گرده افشانی گیاهان به اوج خود می رسد، بسیار شدید تر از سایر ساعت های روز و شب می باشد. اما در سرما خوردگی علائم معمولا در تمام طول روز یه جور هست.

روش های درمانی و دارو های مورد استفاده

درمان آلرژی فصلی عمدتا متمرکز روی  کاهش پاسخ سیستم ایمنی و جلوگیری از آزاد سازی هیستامین در بدن استوار است که با دارو های خاص انجام می شود. دارو های آنتی هیستامین، اسپری های بینی کورتیکواستروئیدی و قطره های چشمی ضد حساسیت از جمله رایج ترین دارو هایی هستند که برای کنترل علائم شما مصرف می شون.

در مقابل، سرما خوردگی درمان دارویی مستقیمی برای نابودی ویروس ندارد و دارو ها تنها برای تسکین علائمی مانند درد، تب و احتقان بینی استفاده می شوند. استراحت مطلق، مصرف زیاد مایعات گرم، بخور دادن و استفاده از مکمل های تقویت سیستم ایمنی مثل کپسول امونیکس دایونیکس و کپسول زینک پلاس 10 میلی گرم یوروویتال بهترین راه برای گذراندن دوره بیماری ویروسی است.

داروخانه آنلاین حکیم 24 با ارائه انواع مکمل ها، داروها و محصولات پوستی فضایی مطمئن برای خرید آنلاین دارو های شما فراهم کرده است. شما می توانید با مراجعه به سایت این داروخانه، بهترین محصولات برند های معتبر را با اطمینان از اصالت کالا و قیمت مناسب تهیه نمایید.

سوالات متداول

آیا آلرژی فصلی می تواند باعث ایجاد تب در بیمار شود؟

به طور معمول آلرژی فصلی باعث بروز تب نمی شود و اگر فردی دچار افزایش دمای بدن شده باشد، احتمالا به سرما خوردگی یا عفونت مبتلا است. تب یکی از علائم اصلی برای ایجاد تفاوت میان بیماری های عفونی و حساسیت های محیطی در تمام افراد هست.

چه زمانی برای درمان آلرژی فصلی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علائم شما با دارو های معمولی کنترل نمی شود یا دچار تنگی نفس و سرفه های شدید شده اید، حتما باید به پزشک متخصص آلرژی مراجعه کنید. پزشک با انجام تست های پوستی می تواند عامل دقیق حساسیت را شناسایی کرده و درمان های تخصصی تری مثل واکسن های آلرژی را تجویز کند.

آیا مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک به بهبود سرما خوردگی کمک می کند؟

خیر آنتی بیوتیک ها فقط روی رشد باکتری ها اثر دارند و هیچ تاثیری بر روی ویروس های ایجاد کننده سرما خوردگی یا واکنش های آلرژیک نخواهند داشت. مصرف خودسرانه این دارو ها تنها باعث ایجاد مقاومت دارویی در بدن شده و می تواند عوارض جانبی ناخواسته ای را برای سلامت شما به همراه داشته باشد.