میگرن چشمی اصطلاحی است که خیلی از افراد برای توصیف اختلالات بینایی موقتی مانند دیدن نورهای چشمک زن، خطوط زیگزاگ، نقاط نورانی یا تار شدن بخشی از میدان دید استفاده می کنند. این حالت ممکن است قبل از شروع سردرد یا حتی گاهی بدون سردرد اتفاق بیفتد.

اما یک نکته مهم وجود دارد: هر نوع تاری دید یا دیدن نورهای عجیب را نباید میگرن چشمی در نظر گرفت. بعضی مشکلات چشم، اختلالات عصبی و حتی بعضی شرایط جدی تر نیز می توانند علائم مشابه ایجاد کنند. به همین دلیل شناخت ویژگی های این حالت اهمیت زیادی دارد.

میگرن چشمی دقیقاً چه حسی ایجاد می کند؟

یکی از ویژگی های جالب این نوع حمله، تغییر موقت در دید است. ممکن است فرد ناگهان متوجه شود بخشی از تصویر مقابلش تار شده یا نورهای درخشان و خطوط شکسته در میدان دید خود می بیند.

برخی افراد این حالت را شبیه نگاه کردن به چراغی بسیار درخشان توصیف می کنند و بعضی دیگر ممکن است احساس کنند قسمتی از تصویر برای چند دقیقه به شکل عجیبی موج دار یا شکسته دیده می شود.

• دیدن خطوط زیگزاگ یا موج دار
• دیدن نقاط درخشان یا نورهای چشمک زن
• تاری موقت دید
• ایجاد لکه یا ناحیه ای در میدان دید
• حساسیت بیشتر به نور
• اختلال موقت در تمرکز بینایی

آیا میگرن چشمی همیشه با سردرد همراه است؟

نه. این یکی از نکات جالب درباره این حالت است. بعضی افراد بعد از اختلالات بینایی دچار سردرد ضربان دار می شوند، اما در برخی دیگر ممکن است تغییرات بینایی بدون سردرد اتفاق بیفتد.

به همین دلیل اگر فردی گاهی دچار نورهای زیگزاگی، نقاط درخشان یا تغییر موقت میدان دید می شود، نباید فقط به دلیل نداشتن سردرد تصور کند که این اتفاق هیچ ارتباطی با میگرن ندارد.

چرا به آن «میگرن چشمی» می گویند؟

اصطلاح میگرن چشمی در گفت و گوهای روزمره بسیار رایج است، اما از نظر پزشکی می تواند کمی گمراه کننده باشد. بسیاری از حملاتی که افراد به این نام می شناسند، در واقع به اورای میگرنی مربوط هستند؛ یعنی تغییرات موقتی در سیستم عصبی که می توانند روی بینایی اثر بگذارند.

به همین دلیل پزشک هنگام بررسی این مشکل فقط چشم ها را بررسی نمی کند و ممکن است درباره سابقه سردرد، زمان شروع علائم، مدت آنها و سایر نشانه های همراه نیز سوال کند.

💡  مینی تست «این علامت بیشتر شبیه چیست؟»

قبل از اینکه سراغ علت ها برویم، این سوال های کوتاه را از خودتان بپرسید:

آیا مکمل ها می توانند در مدیریت میگرن نقش داشته باشند؟

برخی مواد مغذی مانند منیزیم در زمینه پیشگیری و مدیریت میگرن مورد توجه قرار گرفته اند. با این حال، مصرف مکمل به معنی درمان قطعی میگرن چشمی نیست و بهتر است قبل از مصرف منظم مکمل ها، شرایط فرد و نیاز واقعی بدن بررسی شود.

برای مثال، در داروخانه حکیم ۲۴ می توانید محصولات  مکمل های حاوی منیزیم مانند ساشه مگنترا (منیزیم 300 میلی گرم) و قرص منیزیم 7 فلکسان را در دسته مکمل های مرتبط با این ماده مغذی بررسی کنید. اگر قصد استفاده از مکمل دارید، بهتر است نوع و مقدار مصرف را با توجه به شرایط خود و توصیه پزشک یا داروساز انتخاب کنید.

در بخش دوم بررسی می کنیم چه چیزهایی می توانند میگرن چشمی را تحریک کنند؛ از نور صفحه موبایل و کم خوابی گرفته تا استرس، گرسنگی و بعضی خوراکی ها. همچنین درباره تفاوت میگرن چشمی با مشکلات واقعی چشم صحبت می کنیم.

 چه چیزهایی باعث میگرن چشمی می شوند؟

میگرن چشمی معمولاً بدون دلیل مشخص و ناگهانی ایجاد نمی شود. در بسیاری از افراد، یک یا چند عامل می توانند زمینه شروع حمله را فراهم کنند. البته محرک ها در همه افراد یکسان نیستند و چیزی که برای یک نفر باعث شروع میگرن می شود، ممکن است برای فرد دیگری هیچ مشکلی ایجاد نکند.

کم خوابی و به هم خوردن ساعت خواب

خواب نامنظم یکی از عواملی است که می تواند در بعضی افراد حملات میگرن را بیشتر کند. هم کم خوابی و هم تغییر شدید در ساعت خواب ممکن است بدن را از ریتم معمول خود خارج کند.

اگر متوجه شده اید بعد از شب هایی که دیر می خوابید یا خواب کافی ندارید، بیشتر دچار نورهای چشمک زن، تاری دید یا سردرد می شوید، بهتر است الگوی خواب خود را برای مدتی یادداشت کنید.

استرس چه ارتباطی با میگرن چشمی دارد؟

استرس و فشار روانی از محرک های شناخته شده میگرن هستند. بعضی افراد در زمان فشار کاری، نگرانی یا حتی بعد از تمام شدن یک دوره استرس شدید، متوجه شروع علائم میگرن می شوند.

به همین دلیل کنترل استرس، استراحت کافی و داشتن برنامه منظم روزانه می تواند برای بعضی افراد در کاهش دفعات حمله مفید باشد.

نور شدید و صفحه نمایش؛ آیا موبایل مقصر است؟

نور شدید، نورهای چشمک زن و قرار گرفتن طولانی مدت در برابر صفحه نمایش ممکن است در برخی افراد محرک میگرن باشند. با این حال، نمی توان گفت که استفاده از موبایل به تنهایی باعث میگرن چشمی می شود.

اگر ساعت های زیادی با کامپیوتر یا موبایل کار می کنید، بهتر است بین کار به چشم ها استراحت بدهید، روشنایی صفحه را متناسب با محیط تنظیم کنید و در محیط بسیار تاریک با صفحه ای بیش از حد روشن کار نکنید.

افرادی که در طول روز مدت زیادی با نمایشگر کار می کنند، می توانند در کنار رعایت این نکات از محصولات مراقبت از چشم ماننداسپری آبرسان پلک و دور چشم آیسول و کرم دور چشم میراکل ادورامکس و اشک مصنوعی مناسب مانند اشک مصنوعی آرتیپیک ادونسد 0/15%نیز با مشورت داروساز استفاده کنند؛ البته خشکی چشم با میگرن چشمی یکسان نیست و نباید این دو مشکل را با هم اشتباه گرفت.

گرسنگی و حذف وعده های غذایی

فاصله طولانی بین وعده های غذایی یا حذف وعده ها نیز ممکن است در بعضی افراد باعث تحریک میگرن شود. اگر معمولاً بعد از چند ساعت غذا نخوردن دچار سردرد یا اختلالات بینایی می شوید، بهتر است این الگو را جدی بگیرید.

نوشیدن آب کافی نیز اهمیت دارد، زیرا کم آبی بدن می تواند در برخی افراد با شروع سردرد همراه باشد.

آیا بعضی غذاها باعث میگرن می شوند؟

در بعضی افراد، مواد غذایی خاص می توانند به عنوان محرک میگرن عمل کنند. اما یک فهرست ثابت از غذاهای ممنوع برای تمام افراد مبتلا به میگرن وجود ندارد.

بهتر است به جای حذف تعداد زیادی از مواد غذایی، ابتدا ببینید آیا یک ماده غذایی مشخص به طور مکرر قبل از حملات شما مصرف شده است یا نه. ثبت غذاها و علائم می تواند در پیدا کردن الگوی شخصی کمک کننده باشد.

منیزیم چه نقشی در میگرن دارد؟

منیزیم یکی از مواد مغذی است که در زمینه پیشگیری از میگرن مورد توجه قرار گرفته است. برخی افراد ممکن است با مصرف مکمل منیزیم طبق نظر پزشک یا داروساز، کاهش دفعات حملات را تجربه کنند؛ اما این موضوع به معنی مناسب بودن مکمل برای همه افراد نیست.

اگر قصد دارید مکمل منیزیم را امتحان کنید، محصولاتی مانند مکمل های منیزیم موجود در داروخانه حکیم ۲۴ می توانند در زمان انتخاب مورد بررسی قرار بگیرند. بهتر است نوع مکمل و مقدار مصرف با توجه به شرایط فردی، داروهای مصرفی و وضعیت سلامت انتخاب شود.

آیا ویتامین ها می توانند در میگرن نقش داشته باشند؟

برخی مواد مغذی از جمله ویتامین های گروه B در تحقیقات مربوط به میگرن مورد توجه قرار گرفته اند. با این حال، مصرف خودسرانه چندین مکمل برای درمان میگرن توصیه نمی شود.

اگر رژیم غذایی محدود دارید یا احتمال کمبود یک ماده مغذی وجود دارد، پزشک یا داروساز می تواند بر اساس شرایط شما درباره نیاز به مکمل تصمیم بگیرد.

مینی تست دوم: محرک میگرن شما کدام است؟

تفاوت میگرن چشمی با خستگی چشم چیست؟

خستگی چشم معمولاً بعد از مطالعه طولانی، کار با نمایشگر یا تمرکز زیاد ایجاد می شود و می تواند با احساس سنگینی چشم، خشکی، سوزش یا تاری دید همراه باشد.

در مقابل، علائم بینایی مرتبط با اورای میگرنی معمولاً الگوی مشخص تری دارند و می توانند به شکل خطوط زیگزاگ، نورهای درخشان یا تغییر موقت میدان دید ظاهر شوند.

البته این تفاوت ها به تنهایی برای تشخیص کافی نیستند. اگر تغییرات بینایی جدید، مکرر یا غیرمعمول دارید، معاینه پزشکی می تواند علت اصلی را مشخص کند.

در بخش سوم سراغ این سوال مهم می رویم که میگرن چشمی چه زمانی خطرناک است، چگونه تشخیص داده می شود و برای کاهش دفعات حمله چه کارهایی می توان انجام داد.

بخش سوم: میگرن چشمی چه زمانی خطرناک است و چگونه کنترل می شود؟

بیشتر حملات مرتبط با اورای میگرنی موقتی هستند و بعد از مدتی برطرف می شوند، اما هر تغییر ناگهانی در بینایی را نباید به حساب میگرن گذاشت. بعضی مشکلات چشمی یا عصبی می توانند علائمی شبیه میگرن ایجاد کنند و نیاز به بررسی سریع داشته باشند.

میگرن چشمی چه زمانی نیاز به بررسی فوری دارد؟

اگر تغییرات بینایی برای اولین بار اتفاق افتاده یا الگوی آن با دفعات قبلی کاملاً متفاوت است، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود. بعضی نشانه ها اهمیت بیشتری دارند و نباید نادیده گرفته شوند.

• از دست دادن ناگهانی یا شدید بینایی
• تغییرات بینایی که فقط در یک چشم ایجاد شده اند
• ضعف یا بی حسی ناگهانی در یک طرف بدن
• اختلال در صحبت کردن یا درک کلمات
• گیجی یا اختلال ناگهانی در تعادل
• سردرد ناگهانی و بسیار شدید که با سردردهای قبلی متفاوت است
• درد شدید چشم یا قرمزی غیرعادی چشم همراه با تغییر دید
• ادامه دار شدن اختلال بینایی یا برطرف نشدن آن مانند دفعات قبلی

وجود این نشانه ها به معنی ابتلا به یک بیماری خطرناک نیست، اما بهتر است برای مشخص شدن علت، ارزیابی پزشکی انجام شود.

میگرن چشمی چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص معمولاً بر اساس شرح حال و الگوی علائم انجام می شود. پزشک ممکن است درباره زمان شروع تغییرات بینایی، مدت آنها، وجود سردرد، تعداد دفعات حمله و عوامل محرک سوال کند.

در صورت نیاز، معاینه چشم یا بررسی های عصبی نیز انجام می شود تا علت های دیگری که می توانند باعث تغییر دید شوند کنار گذاشته شوند.

برای همین، اگر علائم جدیدی دارید بهتر است دقیقاً توضیح دهید که چه چیزی می بینید؛ مثلاً خطوط زیگزاگ، لکه نورانی، تاری دید یا از دست رفتن بخشی از میدان دید. همین جزئیات می توانند برای تشخیص بسیار کمک کننده باشند.

آیا می توان از حملات میگرن چشمی پیشگیری کرد؟

هیچ روش واحدی وجود ندارد که برای همه افراد از حملات میگرن جلوگیری کند، اما شناخت محرک های شخصی می تواند تعداد دفعات آن را کاهش دهد.

خواب منظم، مصرف کافی آب، حذف نکردن وعده های غذایی، مدیریت استرس و استراحت دادن به چشم ها هنگام کار طولانی با صفحه نمایش از کارهایی هستند که می توانند به مدیریت بهتر شرایط کمک کنند.

اگر متوجه شدید یک عامل مشخص مانند کم خوابی، استرس یا نور شدید قبل از بیشتر حملات تکرار می شود، بهتر است آن عامل را در حد امکان کنترل کنید.

یک دفترچه ساده برای پیدا کردن علت حملات

یکی از ایده های ساده اما کاربردی این است که برای چند هفته، هر بار که علائم ایجاد می شوند، چند مورد را یادداشت کنید. این کار به شما و پزشک کمک می کند الگوی حملات را بهتر بشناسید.

چه چیزی را یادداشت کنیم؟	مثال
زمان شروع	ساعت ۵ عصر
مدت علائم	حدود ۲۰ دقیقه
نوع اختلال دید	خطوط زیگزاگ و نورهای چشمک زن
خواب شب قبل	۵ ساعت
غذا و آب	ناهار دیر، مصرف آب کم
استرس	زیاد

آیا دارو برای میگرن چشمی لازم است؟

این موضوع به تعداد حملات، شدت علائم و شرایط هر فرد بستگی دارد. اگر حملات به ندرت اتفاق بیفتند، پزشک ممکن است بیشتر روی شناخت محرک ها و تغییر سبک زندگی تمرکز کند. در حملات مکرر یا شدید، ممکن است درمان دارویی مناسب توسط پزشک تجویز شود.

نکته مهم این است که داروی مخصوص میگرن را نباید خودسرانه و به صورت مداوم مصرف کرد. مصرف بیش از حد بعضی داروهای مسکن نیز می تواند خودش باعث بیشتر شدن سردردها شود.

آیا مکمل ها می توانند جای دارو را بگیرند؟

خیر. مکمل ها در صورت وجود کمبود یا در بعضی برنامه های پیشگیری ممکن است با نظر پزشک یا داروساز مورد استفاده قرار بگیرند، اما جایگزین درمان تجویز شده برای میگرن نیستند.

برای مثال، مکمل های منیزیم در زمینه پیشگیری از میگرن مورد توجه قرار گرفته اند. اگر قصد دارید مکمل منیزیم را امتحان کنید، می توانید محصولات حاوی منیزیم را در داروخانه حکیم ۲۴ بررسی کنید و درباره انتخاب محصول و مقدار مناسب مصرف با داروساز مشورت کنید.

همچنین اگر رژیم غذایی شما محدود است یا احتمال کمبود برخی ویتامین ها وجود دارد، بهتر است قبل از خرید چند مکمل مختلف، ابتدا علت احتمالی کمبود مشخص شود.

جمع بندی

میگرن چشمی اصطلاحی رایج برای برخی اختلالات موقت بینایی مرتبط با میگرن است. دیدن خطوط زیگزاگ، نورهای چشمک زن، لکه های درخشان و تاری موقت دید از علائمی هستند که ممکن است قبل یا همراه با حمله میگرنی ایجاد شوند.

کم خوابی، استرس، گرسنگی، کم آبی، نور شدید و بعضی محرک های شخصی می توانند در برخی افراد زمینه حمله را فراهم کنند. شناخت این عوامل و ثبت زمان و شرایط حملات می تواند به مدیریت بهتر آنها کمک کند.

با این حال، هر تغییر بینایی را نباید میگرن چشمی فرض کرد. اگر کاهش ناگهانی بینایی، ضعف یا بی حسی، اختلال تکلم، درد شدید چشم یا یک سردرد بسیار شدید و غیرمعمول ایجاد شد، بررسی پزشکی اهمیت زیادی دارد.