Mpox که قبلا به عنوان آبله میمون شناخته می شد، یک بیماری ویروسی است که توسط ویروس آبله میمون، گونه ای از جنس Orthopoxvirus ایجاد می شود.
Mpox امروزه همچنان یک تهدید است و افزایش موارد در جمهوری دموکراتیک کنگو و سایر کشورهای آفریقایی باعث نگرانی شده است.
واکسن هایی برای mpox وجود دارد اما واکسیناسیون باید همراه با سایر مداخلات بهداشت عمومی در نظر گرفته شود.
علائم شایع mpox عبارتند از بثورات پوستی یا ضایعات مخاطی که می تواند 2 تا 4 هفته همراه با تب، سردرد، دردهای عضلانی، کمردرد، کم انرژی و تورم غدد لنفاوی باشد.
Mpox می تواند از طریق تماس نزدیک با فردی که دارای mpox است، با مواد آلوده یا با حیوانات آلوده منتقل شود. در دوران بارداری، ویروس ممکن است به جنین یا نوزاد در حین یا پس از تولد منتقل شود.
Mpox با مراقبت های حمایتی برای علائمی مانند درد و تب، با توجه دقیق به تغذیه، آبرسانی، مراقبت از پوست، پیشگیری از عفونت های ثانویه و درمان عفونت های همزمان، از جمله HIV در صورت وجود، درمان می شود.

آبله ی میمونی چیست؟

Mpox یک بیماری عفونی است که می تواند باعث بثورات دردناک، بزرگ شدن غدد لنفاوی، تب، سردرد، درد عضلانی، کمردرد و کم انرژی شود. اکثر مردم بعد از گذراندن دوره درمان به طور کامل بهبود می یابند، اما درافراد برخی باعث بروزعلائم شدید میشود و مدت زمان درمان طولانی می شود .
Mpox توسط ویروس آبله میمون (MPXV) ایجاد می شود. این یک ویروس DNA دو رشته ای پوشش دار از جنس Orthopoxvirus در خانواده Poxviridae است که شامل واریولا، آبله گاوی، واکسینیا و سایر ویروس ها می باشد.
مخزن طبیعی ویروس ناشناخته است، اما پستانداران کوچک مختلفی مانند سنجاب و میمون می توانند ناقل باشند.

تاریخچه شیوع

ویروس آبله میمون در دانمارک در میمون هایی که برای تحقیق نگهداری می شدند کشف شد. اولین مورد انسانی گزارش شده از mpox یک پسر نه ماهه در جمهوری دموکراتیک کنگو (1970) بود. پس از ریشه کنی آبله در سال 1980 و پایان واکسیناسیون آبله در سراسر جهان، mpox به طور پیوسته در مرکز، شرق و غرب آفریقا ظهور کرد. از آن زمان، این ویروس به طور پراکنده در مرکز و شرق آفریقا و غرب آفریقا گزارش شده است. در سال 2017، mpox دوباره در نیجریه ظهور کرد و همچنان بین مردم در سراسر کشور و مسافران به مقصدهای دیگر گسترش می یابد.

راه های انتقال

از فردی به فرد دیگر عمدتاً از طریق تماس نزدیک با فردی که دارای mpox است، از جمله اعضای یک خانواده، سرایت می کند. تماس نزدیک شامل تماس پوست به پوست (مانند لمس کردن یا رابطه جنسی) و تماس دهان به دهان یا دهان به پوست (مانند بوسیدن) است و همچنین می تواند شامل حضور چهره به چهره با فردی باشد که مبتلا به mpox است. (مانند صحبت کردن یا نفس کشیدن نزدیک به یکدیگر که می تواند ذرات تنفسی عفونی ایجاد کند). همچنین رابطه جنسی با فرد مبتلا به این ویروس هم میتواند خطرناک باشد. افرادی که دارای چندین شریک جنسی هستند در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به mpox هستند.
افراد همچنین می توانند از طریق اشیاء آلوده مانند لباس یا کتانی، از طریق صدمات ناشی از سوزن یا در محیط های اجتماعی مانند سالن های تاتو، به mpox مبتلا شوند.
در دوران بارداری یا تولد، ویروس ممکن است به جنین منتقل شود. mpox در دوران بارداری می تواند برای جنین یا نوزاد تازه متولد شده خطرناک باشد و می تواند منجر به از دست دادن بارداری، مرده زایی، مرگ نوزاد و یا عوارضی برای والدین شود.
انتقال mpox از حیوان به انسان از حیوانات آلوده به انسان در اثر گاز گرفتن یا خراشیدگی یا در حین فعالیت هایی مانند شکار، پوست انداختن، به دام انداختن، پخت و پز، تماس با لاشه یا خوردن حیوانات رخ می دهد. مخزن حیوانی ویروس آبله میمون ناشناخته است و مطالعات بیشتر در حال انجام است.

علائم و نشانه ها

Mpox علائم و نشانه‌هایی را ایجاد می‌کند که معمولاً در عرض یک هفته شروع می‌شوند، اما می‌توانند 1 تا 21 روز پس از ابتلا شروع شوند. علائم معمولاً 2 تا 4 هفته طول می کشد اما ممکن است در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند بیشتر طول بکشد.
علائم رایج mpox عبارتند از:
کهیر
تب
گلو درد
سردرد
دردهای عضلانی
کمر درد
انرژی کم
غدد لنفاوی متورم
برای برخی افراد، اولین علامت mpox بثورات پوستی است، در حالی که برخی دیگر ممکن است ابتدا تب، درد عضلانی یا گلودرد داشته باشند.
بثورات mpox اغلب از صورت شروع می شود و در بدن پخش می شود و تا کف دست ها و کف پا گسترش می یابد. همچنین می تواند در سایر قسمت های بدن که در آن تماس برقرار شده است، مانند اندام تناسلی شروع شود. این به صورت یک زخم مسطح شروع می شود که به یک تاول پر از مایع تبدیل می شود که ممکن است خارش یا دردناک باشد. با بهبودی بثورات، ضایعات خشک می شوند، پوسته پوسته می شوند و می ریزند.
برخی افراد ممکن است یک یا چند ضایعه پوستی داشته باشند و برخی دیگر صدها یا بیشتر داشته باشند. اینها می توانند در هر جایی از بدن ظاهر شوند، از جمله:
کف دست و کف پا
صورت، دهان و گلو
کشاله ران و نواحی تناسلی
مقعد
برخی افراد همچنین تورم دردناک راست روده خود (پروکتیت) یا درد و مشکل در هنگام ادرار کردن (دیسوریا) یا هنگام بلع دارند.
افراد مبتلا به mpox می توانند این بیماری را به دیگران منتقل کنند تا زمانی که همه زخم ها بهبود یافته و لایه جدیدی از پوست تشکیل شود. برخی از افراد می توانند بدون ایجاد هیچ علامتی آلوده شوند.
کودکان، افراد باردار و افراد با سیستم ایمنی ضعیف، از جمله افرادی که با HIV زندگی می کنند که به خوبی کنترل نشده است، در معرض خطر بیشتری برای بیماری جدی و مرگ به دلیل عوارض ناشی از mpox هستند.
برخی از افراد مبتلا به mpox علائم شدیدتری دارند. به عنوان مثال، پوست می تواند با باکتری آلوده شود و منجر به آبسه یا آسیب جدی به پوست شود. سایر عوارض عبارتند از ذات الریه. عفونت قرنیه با از دست دادن بینایی؛ درد یا مشکل در بلع؛ استفراغ و اسهال که باعث کم آبی یا سوء تغذیه می شود. و عفونت های خون (سپسیس)، مغز (آنسفالیت)، قلب (میوکاردیت)، رکتوم (پروکتیت)، اندام های تناسلی (بالانیت) یا مجاری ادراری (اورتریت). Mpox در برخی موارد می تواند کشنده باشد.

شناسایی mpox می تواند دشوار باشد زیرا سایر عفونت ها و شرایط ممکن است مشابه به نظر برسند. تشخیص mpox از آبله مرغان، سرخک، عفونت های باکتریایی پوست، تبخال، سیفلیس، سایر عفونت های مقاربتی و آلرژی های مرتبط با دارو بسیار مهم است. فرد مبتلا به mpox ممکن است همزمان عفونت مقاربتی دیگری مانند سیفلیس یا تبخال داشته باشد. از طرف دیگر، یک کودک مشکوک به mpox نیز ممکن است آبله مرغان داشته باشد. به این دلایل، آزمایش برای افراد کلیدی است تا در اسرع وقت مراقبت شوند و از بیماری شدید و گسترش بیشتر جلوگیری کنند.
تست آزمایشگاهی ترجیحی برای mpox، تشخیص DNA ویروسی با واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) است. بهترین نمونه‌های تشخیصی مستقیماً از بثورات پوستی، مایع یا پوسته‌ها گرفته می‌شوند که با سواب جمع‌آوری می‌شوند. در صورت عدم وجود ضایعات پوستی، آزمایش را می توان با استفاده از سواب گلو یا مقعد انجام داد.
آزمایش HIV باید به بزرگسالان مبتلا به mpox و کودکان در صورت لزوم ارائه شود. آزمایش‌های تشخیصی برای سایر بیماری‌ها باید در صورت امکان در نظر گرفته شوند، به عنوان مثال، ویروس واریسلا زوستر (VZV)، سیفلیس و تبخال.

درمان و واکسیناسیون

دریافت واکسن mpox می تواند به جلوگیری از عفونت (پیشگیری قبل از مواجهه) کمک کند. برای افرادی که در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند، به ویژه در هنگام شیوع توصیه می شود.
گروه هایی که ممکن است در معرض خطر بالای mpox باشند عبارتند از:
کارکنان بهداشت و مراقبت در معرض خطر قرار گرفتن در معرض
افرادی که در خانواده یا نزدیکان با افرادی که مبتلا به mpox هستند ارتباط دارند، از جمله کودکان؛
افرادی که چندین شریک جنسی دارند.
این واکسن همچنین می تواند پس از تماس فرد با فردی که به mpox (پیشگیری پس از مواجهه) مبتلا شده است، تزریق شود. در این موارد، واکسن باید کمتر از 4 روز پس از تماس با فرد مبتلا به mpox تزریق شود. واکسن را می توان تا 14 روز تزریق کرد اگر علائمی در فرد ایجاد نشود.

خودمراقبتی و پیشگیری

اکثر افراد مبتلا به mpox ظرف 2 تا 4 هفته بهبود می یابند. کارهایی که باید برای کمک به علائم و جلوگیری از انتقال mpox به دیگران انجام دهید:
به پزشک مراجعه کنید؛
در صورت امکان در خانه و اتاق با تهویه مناسب بمانید.
دست ها را اغلب با آب و صابون یا ضدعفونی کننده دست بشویید، به خصوص قبل یا بعد از لمس زخم ها.
ماسک بزنید و ضایعات را بپوشانید تا زمانی که بثورات شما بهبود یابد.
پوست را خشک و بدون پوشش نگه دارید (مگر اینکه در اتاقی با شخص دیگری باشید).
از دست زدن به وسایل در فضاهای مشترک خودداری کنید و مکان های مشترک را مرتب ضدعفونی کنید.
از شستشوی آب نمک برای زخم های دهان استفاده کنید.
حمام گرم با جوش شیرین یا نمک برای زخم های بدن

کارهای ممنوعه

تاول‌ها یا زخم‌هارا نخراشید این کار روند بهبودی را کند میکند.

برای جلوگیری از انتشار به دیگران، افراد مبتلا به این بیماری باید در خانه و در صورت نیاز در طول دوره عفونی (از شروع علائم تا بهبود ضایعات ) در خانه و یا در بیمارستان ایزوله شوند.

پوشاندن ضایعات و پوشیدن ماسک مناسب در حضور دیگران ممکن است به جلوگیری از انتشار کمک کند.

استفاده از کاندوم در حین رابطه جنسی به کاهش خطر ابتلا به آبله میمونی کمک می کند، اما از انتقال پوست به پوست یا تماس دهان به پوست جلوگیری نمی کند. در صورت داشتن رابطه جنسی، به مدت 12 هفته (حدود 3 ماه) پس از بهبودی، به عنوان یک اقدام احتیاطی از کاندوم استفاده کنید.

کارکنان بهداشتی باید اقدامات پیشگیری و کنترل عفونت را برای محافظت از خود در حین مراقبت از بیماران مبتلا به mpox با پوشیدن تجهیزات حفاظت فردی مناسب (مانند دستکش، روپوش، محافظ چشم و ماسک تنفسی) و رعایت پروتکل برای پاک کردن ایمن ضایعات برای آزمایش‌های تشخیصی و رعایت پروتکل رعایت کنند.

منبع: www.who.int