افزایش ابتلا به تب دنگی در ایران و سایر کشورها به خصوص کشورهای گرمسیری و حاشیه خلیج فارس، ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره علایم این بیماری را افزایش داده است زیرا هر نوع گزیدگی می تواند توسط پشه‌های آئدس که عامل این بیماری هستند، صورت گرفته باشد.
حسین فرشیدی معاون بهداشت وزارت بهداشت از ابتلای ۹۳ نفر از هموطنان به بیماری تب دنگی در یک ماه گذشته خبر داده است که از این میان سه نفر جان باخته اند.
به گفته وی، استان‌های هرمزگان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، فارس، گیلان، مازندران و گلستان در معرض خطر گزش پشه آئدس هستند و هر نوع گزشی که در این استان‌ها توسط پشه اتفاق بیفتد می تواند گزش آئدس باشد.
تهوع، استفراغ، استخوان درد شدید، بدن درد از علائم تب دنگی ناشی از گزش پشه آئدس هستند. این بیماری انتقال انسان به انسان ندارد و فقط از گزش پشه آئدس به انسان منتقل می شود. این پشه برای اولین بار در سال ۹۸ در شهرستان بندرلنگه استان هرمزگان شناسایی شد و اقدامات برای جلوگیری از گسترش زیست بوم این پشه در کشور از همان زمان آغاز شد.
بخش عمده این میزان ابتلا احتمالا مرتبط با سفرهای هموطنان مان به کشورهای حاشیه خلیج فارس است که به دلیل شرایط جوی و سیل های اخیر، بیماری تب دنگی در آنها طغیان کرده است.

تب دنگی چیست؟

به گزارش مرکز تحقیقات بیماری های عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تب دنگی یک بیماری ویروسی است که توسط پشه هایی به نام آئدس منتقل می‌شود. این ویروس، چهار نوع ویروس دنگی را شامل می‌شود که هر کدام می‌توانند علت ابتلا به تب دنگی شوند.
افزایش ابتلا به تب دنگی معمولاً در مناطق گرمسیری اتفاق می‌افتد، زیرا پشه های ناقل آن در این مناطق به راحتی می‌توانند رشد و تکثیر کنند. همچنین، باران‌های زیاد و تجمع آب در ظروف و اشیاء مختلف می‌تواند محیط مناسبی برای تکثیر این گونه از پشه ها فراهم کند
برای پیشگیری از تب دنگی، مهم است که از در معرض نیش پشه‌ها بودن در مناطق خطرناک پرهیز کرده و از روش‌های حفاظت شخصی نظیر استفاده از اسپری ضد پشه، پوشیدن لباس‌های مناسب، و استفاده از پنجره‌ها و درها با توری استفاده کرد. همچنین، برنامه‌های کنترل پشه‌ها و حذف محل‌های آب راکد نقش مؤثری در کاهش ابتلا به تب دنگی دارند.

عوامل ابتلا به تب دنگی را بشناسیم

۱. پشه‌های حامل ویروس: پشه‌های انواع مختلف از جمله پشه‌های آئدس به عنوان پشه‌های حامل و منتقل ویروس دنگی شناخته شده‌اند. وقتی یک پشه حامل ویروس دنگی، یک فرد را نیش می‌زند، ویروس به بدن فرد منتقل می‌شود.

۲. محل زندگی و شرایط محلی: شانس ابتلا به تب دنگی در مناطق با شرایط زندگی مساعد برای پشه‌ها از جمله رطوبت بالا، آب های راکد، نامناسب بودن سیستم آب و فاضلاب و نبود پوشش ضد پشه افزایش میابد.

۳. فاکتورهای فردی: عوامل فردی نظیر سابقه ابتلا به تب دنگی، سابقه سفر به مناطق با ریسک بالای تب دنگی، وضعیت سلامت عمومی فرد، سن، جنس، وضعیت ایمنی و …

۴. محافظت شخصی: استفاده از روش‌های محافظتی نظیر استفاده از اسپری ضد پشه، پوشیدن لباس‌های مناسب، استفاده از توری برای پنجره و درها

ابتلا به تب دنگی به عوامل چندگانه بستگی دارد که شامل پشه‌های حامل و محل زندگی، فاکتورهای فردی و محافظت شخصی است. آگاهی از این عوامل و اقدامات پیشگیرانه موثر می‌تواند کمک کننده در کاهش خطر ابتلا به تب دنگی باشد.

عوارض تب دنگی

ابتلا به تب دنگی باعث علائمی نظیر تب، درد عضلانی، سردرد و خستگی می‌شود و در موارد شدیدتر ممکن است به عوارض خطرناک منجر شود. به منظور تشخیص صحیح و به موقع تب دنگی، شناخت نشانه‌ها و علائم آن از اهمیت بسزایی برخوردار است.
تب دنگی شدید می‌تواند باعث خونریزی داخلی و آسیب اندام شود. فشار خون می‌تواند به سطوح خطرناک کاهش یابد و باعث شوک فرد مبتلا شود بطوریکه در برخی موارد، تب دنگی شدید می‌تواند منجر به مرگ شود.
زنانی که در دوران بارداری به تب دنگی مبتلا می‌شوند، ممکن است بتوانند ویروس را در هنگام زایمان به جنین منتقل کنند. علاوه بر این، نوزادان زنانی که در دوران بارداری تب دنگی می‌گیرند، در معرض خطر زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد یا عوارض دیگر این چنینی هستند.

علائم اولیه بیماری

تب دنگی معمولاً با علائم اولیه‌ای نظیر تب بالای ۴۰ درجه سانتی گراد چند روزه ای است که با دو یا بیشتر از نشانه های دیگری مانند تهوع و استفراغ، راش های پوستی، سردرد، درد پشت چشم، بدن درد و درد عضلانی، درد مفاصل، یا کاهش گلبول سفید یا تست تورنیکه مثبت همراه می شود. این علائم معمولاً در طول ۲ تا ۷ روز پس از ابتلا به ویروس دنگی ظاهر می‌شوند.
در صورت پیشرفت بیماری، علائم شدیدتری نظیر خونریزی از لثه یا بینی، گسترش راش های پوستی، تنگی نفس در اثر پلورال افیوژن، درد شدید شکم و استفراغ پایدار ممکن است ظاهر شود. این علائم نشان دهنده وضعیت جدی‌تر بیماری و نیاز به مراقبت پزشکی فوری است.

درمان تب دنگی

طبق گزارشات هیچ درمان خاصی برای تب دنگی وجود ندارد و شما باید مراقبت‌های ویژه را که در ادامه لیست شده اند، رعایت کنید:
در دوران نقاهت از تب دنگی، مایعات فراوان بنوشید.
در صورت داشتن هر یک از علائم و نشانه‌های کم آبی بدن فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:
• کاهش ادرار
• اشک کم یا بدون اشک شدن چشمان
• خشکی شدید دهان یا لب
• بی حالی یا گیجی
• سرما یا گرمای شدید اعضای بدن
• دارو برای درمان تب دنگی
داروی بدون نسخه استامینوفن (تیلنول، سایرین) می‌تواند به کاهش درد و تب عضلانی کمک کند. اما اگر تب دنگی دارید، باید از مصرف سایر مسکن‌ها، از جمله آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن سدیم (Aleve) اجتناب کنید. این مسکن‌ها می‌توانند خطر عوارض خونریزی تب دنگی را افزایش دهند.

تب دنگی در گروه‌های خاص مانند کودکان، زنان باردار، و افراد با بیماری‌های مزمن، ممکن است به صورت شدیدتری ظاهر شود.
کودکان از بین گروه‌های خاصی هستند که ممکن است به تب دنگی شدید حساس باشند. علت اصلی این حساسیت، سیستم ایمنی ناتوان و ضعف آنان در مقابل ویروس دنگی است. بنابراین، کودکان با تب دنگی شدید باید تحت نظر پزشک قرار گیرند و در صورت لزوم، بستری شوند.
زنان باردار نیز به عنوان یک گروه خاص، در معرض خطر تب دنگی شدید قرار دارند. تب دنگی در دوران باردار ممکن است به مشکلات جدی برای مادر و جنین منجر شود. بنابراین، زنان باردار باید از نحوه پیشگیری و مدیریت تب دنگی آگاه باشند و با پزشک خود مشورت کنند.
اگر تب دنگی شدید دارید، حتما به پزشک مراجعه کرده و تحت نظر و حتی بستری باشید.